Visie Kunstvertoon

Kunstvertoon – algemeen

Kunstvertoon is in de eerste plaats een bundeling van kennis op een breed cultuurhistorisch terrein. Het initiatief komt voort uit verschillende samenwerkingen. Het ­gaat om onderzoek met betrekking tot het Europese cultuurgoed, waarbij wetenschappers uit meer disciplines zijn betrokken, waaronder geografie en regionale geschiedenis, kunsthistorie, architectuur en bouwhistorie en ideeëngeschiedenis. Belangrijk in dit werk is het ontwikkelen van een oog voor de samenhang van verschijnselen – op locaal-regionale schaal, over grenzen heen en in de brede ontwikkelingen door de tijd.

De ervaringen uit dat onderzoek en de daarbij opgebouwde kennis- en beeldarchieven worden door Kunstvertoon ingezet voor educatieve doelen. Zo houdt Kunstvertoon zich bezig met het samenstellen van lesprogramma’s en het zelf organiseren van brede cursusseries. Voor de jaarlijkse cursusprogramma’s in Fryslân zijn ruim 110 cursussen ontwikkeld. Voor Fryslân worden bovendien op deze regio gerichte cursussen samengesteld. Soms worden onderzoek en cursussen op directe wijze gecombineerd. Voorbeelden: onderzoeksproject Het Boerenhuis (2003-2007) en onderzoeksproject De Kunst van het bouwen – Europa-Nederland-Fryslân (2007-2010).

Met het cursusprogramma in Sneek wil Kunstvertoon bijdragen aan een beter begrip van onze waardevolle cultuurhistorische erfenis. Ook begeleidt Kunstvertoon eigen cultureel-educatieve projecten in het buitenland. Al langere tijd is kunst/architectuur/bouwhistoricus Peter J. van der Werf het gezicht van het cursusprogramma in Sneek.

 

Filosofie

Veel van ons culturele erfgoed is in de loop der eeuwen verheven en onbereikbaar geworden. Dat geldt in het bijzonder voor het kunstzinnige erfgoed. Geleerde visies, beleid en vooral de handel in topkunst hebben daarbij een rol gespeeld. Toch is alle erfgoed, ook het kunstzinnige, in haar wezen juist niet verheven en niet onbereikbaar. Cultureel en kunstzinnig erfgoed vormt een uitdrukking van een tijd, een land, een traditie en van het karakter van levende makers.
De inhoud blijkt altijd dicht bij het leven te staan.

Ons doel is: cultuurgoed tot leven brengen en kunst bevrijden uit ivoren torens. Hoe? Door allereerst erfgoed en kunst terug te brengen naar de geschie­denis van het menselijk waarnemen en begrijpen door de eeuwen heen. Een tweede stap is: zoeken naar de bewuste en verborgen bedoelingen, beteke­nissen, zin. Die zijn besloten in de origines van het werk en in de manier waarop het tot stand kwam.

In de cursussen gaan wij op zoek naar de beleving en intenties van de makers, die voortbouwden op wat men in die tijd leerde ervaren en kennen. Ook in een cursus over een afgebakend onderwerp komen daarom veel invalshoeken en disciplines aan bod: de gegeven geografische situatie, economische ont­wik­kelingen, de rol van politiek en bestuur, cultureel-maatschappelijke ontwikkelingen, algemene en bijzondere denk­beel­den, overwegingen van opdrachtgevers, ontwer­pers en makers etc. De inbreng van (cultureel-)geografische, natuur­weten­schap­pelijke,  filosofische, theologische en sociologische disciplines is dan onmisbaar.

Dit noemen wij de ‘prospectieve methode’: mét de makers mee door de tijd, hun tijd in ons opnemend, hun leerweg volgend. Dat biedt een verrassende en rijke kijk op de dingen.
Er is een groot verschil met een benadering die nogal populair is geworden: het verleden en histo­risch erfgoed als een speelveld van keuze­mogelijk­heden, gezien door de bril van nu, waardoor je het gevaar loopt al van te voren het onbekende uit te sluiten. Het is het verschil tussen de samen­hangen­de benadering die inzicht biedt en de fragmentarische pragmatische benadering die de werkelijk­heid fragmenteert in snel consumeerbare maar betekenisarme puzzelstukjes.

De prospectieve benadering komt rechtstreeks voort uit ervaringen uit onze onderzoeks­projecten. Wij nodigen onze cursisten uit om erfgoed anders tegemoet te treden, anders te kijken.
Het is een kunst die aan ieder toebehoort, die je kunt ontwikkelen en waardoor je wordt verrijkt.

 

Visie op het vak

Het ontwikkelen van een breed pallet van cursussen is alleen mogelijk als de kennis en het materiaal “in huis” zijn. Het vereist van docenten een ontwikkeling in de breedte én de diepte en bijpassende studie en ervaring.

Dat betekent bijvoorbeeld op het terrein van de bouwkunst: thuis zijn in het locale bouwen én de Europese architectuur, in kunstige én bouwkundige zaken. Dat betekent ook: bij voorkeur opgeleid zijn als cultuur-, kunst- architectuur- én bouwhistoricus en ingevoerd zijn in zowel de praktische aspecten als in beschouwende aspecten.

Een dergelijke combinatie van kennis en ervaring is niet zo gebruikelijk. Het is voor kunst-, architectuur en bouwhistorici in Nederland niet zo eenvoudig om zich via de gebruikelijke beroepsmogelijkheden op een dergelijke manier te ontwikkelen.

Sommige historici hebben er daarom voor gekozen te opereren als zelfstandig historicus en samen te werken met gelijkgestemde vaklieden, die willen “gaan” voor dit vak. In het Kunstvertoon-samenwerkingsverband staan dergelijke kort- en langdurende projecten centraal. Belangrijk zijn de onderzoeksprojecten, meestal buiten Nederland. Ter ondersteuning dienen een werk- en kennisarchief, een beeld- en dia-archief, materialen voor cursusprogramma’s en administratieve faciliteiten.

 

Kunstvertoon – educatie in Fryslân vanaf 1994

Al in de jaren 1990 werden in Friesland lezingen, cursusprogramma’s en cultuurexcursies aangeboden, toen veelal al onder de naam Kunstvertoon. Ook werden sociaal-culturele elementen en manifestaties georganiseerd, evenals exposities, waarbij ondermeer aandacht werd gegeven aan culturele minderheidsgroepen. Vervolgens werd het kader gecreëerd om naast incidentele activiteiten ook doorlopende programma’s met een samenhangend educatief aanbod mogelijk te maken.
In 2000 centreerde Kunstvertoon een deel van haar activiteiten in Sneek tot een breed en samenhangend programma van cursussen en andere activiteiten. Kunstvertoon bleef ook actief op andere locaties.
In 2004 heeft Kunstvertoon wegens veranderde omstandigheden in Sneek een aantal veranderingen doorgevoerd. In het cursusprogramma van Sneek richtte Kunstvertoon zich in de navolgende jaren op een aantal kerngebieden.
Vanaf 2010 werden voor Friesland/Sneek nieuwe ‘cursusseries’ ontwikkeld. Met deze cursusseries wil Kunstvertoon haar aanvankelijke doelstelling – een breed cursusprogramma met een scala aan cultuurwetenschappelijke, cultuurhistorische en (bouw)kunsthistorische onderwerpen – opnieuw gestalte geven.

Design and development by HW Multimedia
Copyright © 2018 | Kunstvertoon | Alle rechten voorbehouden