Het Kunstvertoon cursusproject Sneek in zwaar weer

Overzicht

 
 

Sedert zomer 2000 verzorgt Kunstvertoon in de grote zaal van de gemeentelijke bibliotheek te Sneek een jaarlijks wisselend programma van cursussen over cultuurwetenschappelijke onderwerpen, ten behoeve van een publiek in heel Friesland. Met dit programma dragen wij bij aan onze doelstelling: het voor velen toegankelijk maken van resultaten uit cultuurhistorisch onderzoek en het bijdragen aan de kennis en inzicht met betrekking tot cultuur, historie en erfgoed, op een mooie, respectvolle en aantrekkelijke wijze.
Terugblikkend mogen wij vaststellen dat die doelstelling door zeer velen in en buiten de provincie is begrepen: gedurende 18 jaar hebben wij ons mogen verheugen in heel veel belangstelling en betrokkenheid. Nooit hoefde om die reden een cursus te worden geannuleerd. Veel deelnemers heten wij al meer dan tien jaar welkom bij onze cursussen en cursusreeksen.

Wij moeten echter ook vaststellen dat ons initiatief niet door een ieder is begrepen.
Hoewel aanvankelijk de relatie met gemeente Sneek zeer opbouwend was, hebben wij de gemeente c.q. het college van B&W helaas ook op een minder positieve wijze leren kennen. Wat gebeurd is, gedurende vele jaren, is een gemeente onwaardig. Hierdoor is de absurde situatie ontstaan dat onze cursusprogramma’s in Sneek, in dienst van een brede doelgroep in de gemeente en tot ver daarbuiten, door het gemeentelijk handelen en reageren moeten worden opgeschort. De situatie is nog absurder geworden door het (meer recente) optreden van het gemeentelijke management van bibliotheken Mar en Fean.
Wij willen u hieronder informeren hoe dit heeft kunnen gebeuren.

De kwestie met de gemeente speelt vanaf 2010, maar gaat terug vanaf 2003/4. In deze uitleg geven wij zo beknopt mogelijk een beeld. Waar van toepassing kunt u in deze tekst door middel van links nadere uitleg openen.
Om twee redenen hebben wij er tot 2017 van af gezien de kwesties naar buiten te brengen. Hoewel Kunstvertoon niet verweten kan worden wat ons overkwam, wilden wij onze cursisten en belangstellenden en ook onze cursusprogramma’s niet belasten met uitleg over het gemeentelijke optreden. Bovendien wilden wij onze inspanningen, welke in elke fase gericht waren op het vinden van een oplossing, niet in de weg staan.
Dat laatste veranderde toen in zomer 2017 de cursusprogramma’s moesten worden opgeschort, hetgeen onvermijdelijk met zich mee bracht dat het conflict openbaar werd.

Onze gedupeerde cursisten en belangstellenden wensen duidelijkheid en wij willen die duidelijkheid geven. Bovendien willen wij, mede gezien het verloop en de langdurigheid van de rechtsgang, voorkomen dat de indruk zou ontstaan dat de kwestie is afgedaan en de gemeente niets valt te verwijten. Daar komt nog dat het college, ondanks haar toezeggingen, kenbaar heeft gemaakt dat zij toch niet met Kunstvertoon wenst te overleggen, waardoor een spoedige oplossing nog niet in beeld is.
Ook met betrekking tot de kwestie met gemeentelijke Bibliotheken Mar en Fean is er aanleiding om te voorkomen dat onjuiste signalen worden afgegeven. Al met al is er dus veel reden om de kwesties voor iedereen zo helder mogelijk voor het voetlicht te brengen. Dat doen wij hieronder op zorgvuldige wijze.
Ons publiek en wij zijn gedupeerd en ieder kan zelf bepalen wie hier welke rol heeft gespeeld.

Voor algemene informatie over de problemen met de gemeente kunt u ook lezen:
‘Inleiding’ (geplaatst juni 2017 op deze website)

 
 

gemeente (2003/4 en vanaf 2010)

De gemeente had Kunstvertoon in 2000 welkom geheten en kende onze programma’s in de gemeentelijke bibliotheek goed. Vanaf zomer 2003 heeft het nieuw aangetreden gemeentebestuur – op dat moment kennelijk niet op de hoogte van de activiteiten van Kunstvertoon – zich ingezet om een nieuwe cursusaanbieder aan te trekken. De aanbieder bood eenzelfde cursusprogramma aan in dezelfde gemeentelijke bibliotheekzaal, voor eenzelfde doelgroep en eveneens op academisch niveau. De komst van de aanbieder was ons (uiteraard) bekend, de gemeentelijke rol werd ons pas bekend in 2010-2015.
Kunstvertoon was in Sneek de enige partij waarvoor de nieuwe aanbieder concurrerend was. Voor twee dezelfde gespecialiseerde aanbieders op dit terrein was Sneek veel te klein. Einde 2003, onmiddellijk na de komst van de aanbieder, liet Kunstvertoon haar ongenoegen meermalen blijken. Toch werden wij in het kader van het door gemeente opgedragen behoefteonderzoek niet geraadpleegd over het gemeentelijke voornemen om de komst van de aanbieder mogelijk te maken, namelijk middels: een royale kredietverstrekking en een zeer voordelige kredietovereenkomst waardoor de nieuwe aanbieder risicoloos cursussen kon organiseren.
Vervolgens voldeed de gemeente niet aan haar verplichting om het betreffende raadsbesluit met bezwaar-mogelijkheid (februari 2004) te publiceren en de raadsvergadering en raadsagenda kenbaar te maken conform de regelgeving. Ook over de navolgende gemeentelijke activiteiten in verband met de komst van de nieuwe aanbieder werd Kunstvertoon onwetend gelaten. Dat is nog opmerkelijker omdat Kunstvertoon in de bibliotheek zeer nabij actief was. Acht jaar later bleek dat de nieuwe aanbieder al vanaf najaar 2003, dus ruim vóór het raadsbesluit in februari 2004, een bedrag van € 5.700 aan gemeentelijke gelden heeft kunnen besteden.
Kunstvertoon heeft in Sneek vanaf eind 2003 gedurende zes jaar (onwetend) gewerkt in een situatie van oneerlijke concurrentie. Er moesten ondermeer hoge kosten worden gemaakt om het noodzakelijkerwijs verkleinde cursusprogramma te kunnen voortzetten. Tevens moest het uitrollen van programma’s naar meer cursusplaatsen worden beëindigd. De schade was aanzienlijk.

Toen wij in 2010 vernamen van de gemeentelijke betrokkenheid, gaf de gemeente, ondanks de aanvankelijke pertinente toezegging om alles uit te zoeken, vijf maanden niet thuis. Ook is de in dat jaar nog aanwezige kennis binnen het college van B&W over het naar Sneek halen van de aanbieder in 2003/4 niet gedeeld. Het niet reageren dwong ons om in november 2010 een eerste Wobverzoek over de gang van zaken in 2003/4 in te dienen. Echter, in december werd Kunstvertoon onder druk gezet om dat verzoek in te trekken. Wij gingen daar niet op in, de gemeente verstrekte alsnog enige informatie, de ‘aap kwam uit de mouw’: uit het document bleek dat de gemeente 2003/4 de aanbieder naar Sneek had gehaald middels een krediet.
Onze twijfel over het gemeentelijk reageren werd groter en groter. Dat bleek in de navolgende jaren terecht. Vanaf 2010 heeft de gemeente gedurende vijf jaar “onbehoorlijk” (beoordeling van de Nationale ombudsman) gereageerd op onze vele informatieverzoeken. Er zou geen informatie over 2003/4 meer zijn. Dat bleek echter tot in 2015 keer op keer onjuist. Daarnaast heeft men vanaf 2010 keer op keer aan Kunstvertoon en aan alle juridische advies- en rechtscolleges een onjuist beeld voorgehouden over het centrale onderwerp, namelijk de vraag of de gemeente had voldaan aan haar verplichting tot bekend-making van (ondermeer) het raadsbesluit van februari 2004. In 2014 en 2015 ontdekten wij dat in 2004 met betrekking tot raadsbesluit, raadsvergadering en raadsagenda in 2004 niet op de gebruikelijke manier en volgens de regelgeving was bekend gemaakt.

Door de wijze van gemeentelijk reageren en informeren werd een normale rechtsgang onmogelijk gemaakt. Daarom hebben wij vanaf 2015 alles in het werk gesteld om het college alsnog te bewegen tot eerlijkheid, met andere woorden: erkenning van de fouten in 2003/4 en van uiterst gebrekig en onjuist reageren en informeren in 2010-2015. Echter, het college ontweek in haar reacties en besluiten keer op keer onze gerechtvaardige vragen. Dat deed zij door het naar voren schuiven van oneigenlijke (inhoudelijk irrelevante) formeel-juridische argumenten, teneinde de vragen niet inhoudelijk te hoeven beantwoorden.
De Nationale ombudsman ondernam uiterste pogingen om in deze kwestie te kunnen oordelen. Over het gebeurde in 2003/4 heeft men uiteindelijk niet kunnen oordelen, omdat de gemeente niet bereid was de nodige transparantie te bieden en zich verschuilde achter gerechtelijke uitspraken (die tot stand waren gekomen uit het jarenlang onjuiste gemeentelijke informeren!). Echter, met betrekking tot de jaren vanaf 2010 kon de Nationale ombudsman zich ongehinderd uitspreken: de informatievoorziening was ‘onbehoorlijk’. Kunstvertoon zet vanaf 2017 haar pogingen voort om het college te bewegen tot erkenning van de feiten.
 
* * *
 
Om veel redenen had verwacht mogen worden dat de gemeente met ons in overleg zou treden. Ons cursus-project Sneek is een maatschappelijk project, in dienst van de bevolking. Het is al sedert 2000 een verrijking van het aanbod in de gemeente. De programma’s richten zich op cultuur en erfgoed en geven invulling aan het gemeentelijk beleid, ook waar het gaat om de gemeentelijke doel- en taakstellingen van de gemeentelijke bibliotheek. Regelmatig hebben wij medewerkers van gemeente Sneek/Súdwest-Fryslân op onze cursussen mogen verwelkomen. Kunstvertoon heeft vanaf 2000 zeer grote inspanningen verricht om dit initiatief voor Sneek en Friesland mogelijk te maken. Desondanks ging het college van B&W vanaf 2010 een transparant en eerlijk overleg met Kunstvertoon over ‘2003/4’ en over de jaren vanaf 2010 uit de weg, keer op keer.
Toen in voorjaar 2017 na vele schadejaren bijna alle mogelijkheden voor een voortzetting waren uitgepunt, deed Kunstvertoon middels de Open brief van 28 juni 2017 nog een laatste poging om te komen tot transparantie en overleg. Dat wees men opnieuw af, nu met als argument dat de kwestie onder de rechter was.
De consequentie was: een seizoenprogramma 2017/18 was niet haalbaar en een perspectief was nog niet in zicht. Wij zouden ons in seizoen 2017/18 moeten beperken tot een zeer minimaal noodprogramma.

Meer over de situatie in juni/juli 2017 en de Open brief:
‘Gedeelten uit Open brief’ (juni 2017), met:
‘Toelichting bij Open brief’ en ‘Antwoord college van B &W / Reactie Kunstvertoon’ (juli 2017)

 
Op de herzieningszitting in oktober 2017 vroeg het college van rechters of Kunstvertoon inmiddels een civiele schadeprocedure had ingezet. Dat hadden wij niet gedaan, om een overleg met het college van B&W nog een kans te geven. Het college had namelijk in 2017 aan de Nationale ombudsman toegezegd om na de procedure te overleggen. Dat heeft de wethouder nadien ook toegezegd aan de CDA-raadsfractie.
Desondanks heeft het college in januari j.l. afwijzend gereageerd op ons verzoek om te praten(!)
Van 2010 is dus elke poging van Kunstvertoon om te komen tot een eerlijk en open overleg met het college van B&W teleurstellend afgelopen. Het lijkt ons dat commentaar op dit gegeven overbodig is.

Wegens het zeer nalatige en onjuiste gemeentelijke informeren konden vanaf 2010 onze subsidieverzoeken en
-procedures niet naar behoren worden onderbouwd. Ook onze (bestuursrechtelijke) nadeelcompensatieprocedure (verzoek 2012, bezwaar 2013, beroep 2014, hoger beroep 2015) is op deze wijze ondermijnd. Een herzieningsprocedure was onontkoombaar, maar mocht niet meer baten, niet omdat Kunstvertoon niet de bewijzen kon leveren maar eenvoudig omdat deze procedure niet de formeel-juridische mogelijkheid biedt om de (op zichzelf overtuigende) bewijzen te beoordelen (uitspraak november 2017).

Voor meer uitleg over de in najaar 2017 ontstane situatie i.v.m. de herzieningsprocedure:
– ‘Nadeelcompensatieprocedure en herzieningsverzoek’ (oktober 2017)
– ‘Uitspraak Herzieningsprocedure en vervolg’ (november 2017)

 
 

Mar en Fean

Nadat het college in juni 2017 ons verzoek om te overleggen had afgewezen, moesten wij ons in Sneek beperken tot een minimaal noodprogramma, ter overbrugging. Echter, een tweede omstandigheid dwong ons ertoe om in december 2017 ook het minimale programma te annuleren: de kwestie met het nieuwe (gemeentelijk) management van bibliotheken Mar en Fean. Wij hadden altijd (en nog steeds) zeer plezierig samengewerkt met de mensen van bibliotheek Sneek; het handelen vanaf 2016 door het nieuwe management van Mar en Fean geeft zeer te denken.

In najaar 2016 werden wij kort voor het cursusseizoen onaangenaam verrast. Het bleek dat, in opdracht van het nieuwe management, in de zaal op halve hoogte een plafond was aangebracht. Ook anderszins was de zaal voor ons onaantrekkelijk en lastig bruikbaar geworden. Kunstvertoon was hoofdgebruiker/ hoofdhuurder sedert 2000, maar wij waren niet geraadpleegd noch geïnformeerd. Wij zagen ons voor een voldongen feit gesteld: het projecteren van beeldseries voor de gebruikelijke groepsgroottes was niet langer mogelijk. De reguliere cursussen in winterseizoen 2016/17 moesten goeddeels worden geannuleerd en, om onze deelnemers tegemoet te komen, heeft Kunstvertoon een alternatief, vervangend cursusprogramma voor kleine groepen moeten ontwikkelen en aanbieden.
Voortgang was zinvol want er was een plafondoplossing in het vooruitzicht gesteld. Het management liet echter afgelopen zomer weten daarop terug te komen. Vervolgens heeft Kunstvertoon alles in het werk gesteld om die plafondoplossing toch mogelijk te maken; wij hebben zelfs financiering aangeboden.
Het management zette echter de hakken in het zand en weigert erkenning van haar fouten in 2016 (waaronder: plafondverlaging zonder raadpleging Kunstvertoon). Daardoor moest Kunstvertoon in december besluiten om het inmiddels geprogrammeerde en bekend gemaakte minimale noodprogramma te annuleren.

Ook in deze kwestie spreken de feiten voor zich. Bovendien hadden wij een andere, meer betrouwbare opstelling mogen verwachten, gezien onze vanaf 2000 altijd solide samenwerking met de bibliotheek, gezien het feit dat onze programma’s tevens voorzagen in promotie en inhoudelijke verbreding van de bibliotheekactiviteiten en ook omdat wij daarmee als geen andere instelling invulling gaven aan de door gemeente opgedragen taakstellingen van de bibliotheek.

 
 

Terugblikkend en vooruit

In onze activiteiten en projecten hebben wij iets dergelijks nog niet meegemaakt. Dat geldt ook voor onze cultuur-educatieve en maatschappelijke projecten in het buitenland, eveneens op ideële basis, waar de omstandigheden niet altijd gemakkelijk zijn. Een oorzaak is wellicht dat overheden in Nederland beschikken over welhaast onbeperkte juridische middelen en mogelijkheden om kwesties te traineren.
Het optreden van de gemeente past op geen enkele wijze bij onze intenties met het cursusproject Sneek. Vanaf 2000 waren wij in Sneek actief op belangeloze basis. De doelstelling was niet financieel, maar om een inhoudelijke bijdrage te bieden. Dit centrale project voor onze activiteiten in Friesland was gebaseerd op het interdisciplinair delen van kennis uit onderzoek. Met onze activiteiten dragen wij bij aan het bewustzijn en de kennis van het waardevolle cultuurgoed. Velen hebben wij daarmee een plezier kunnen doen, liefhebbers en beroepsmatig geïnteresseerden. Wat beweegt een gemeente om te handelen zoals is gebeurd?

Tot 2004 groeide het project boven verwachting. Vanaf 2004 waren de omstandigheden verre van optimaal en steeds lastiger werkbaar, maar desondanks hebben wij door uiterste inspanningen van jaar tot jaar bijzondere en onderscheidende programma’s weten te presenteren. Vele door ons ontwikkelde en veelal al geprogrammeerde cursussen en cursusseries moesten echter voortijdig worden geannuleerd, uitsluitend wegens de onzekere situatie die ontstond door het gemeentelijk optreden.
Wij menen dat het project in Sneek tot dusver geslaagd is, voorzover het gaat om het realiseren van onze inhoudelijke doelstellingen. Echter, ten aanzien van exploitatie, nieuwe cursus-ontwikkeling, continuïteit en uitbouw werd dit project uitermate bemoeilijkt door het gemeentelijke optreden. Bovendien is acht jaar procederen tegen een gemeente die zich uitsluitend tracht te verschonen geen sinecure. Dat hebben wij niet kunnen voorzien.

De Kunstvertoon cursusprogramma’s werden de gemeente ‘in de schoot’ geworpen en zo is dat door de gemeente lange tijd ook ervaren. Nadat men in 2003/4 ernstige fouten had gemaakt reageerde de gemeente vanaf 2010 – toen de gemeentelijke rol bekend werd – acht jaar lang op onbehoorlijke wijze. Dat bleek pas ten volle in 2014/15 toen uit ons onderzoek duidelijk werd hoe de gemeente zowel Kunstvertoon als alle rechtscolleges om de tuin had geleid. Het was beneden alle maat.
Het gemeentelijk reageren stond in het teken van vermijden van gezichtsverlies, koste wat kost.
Dat kan ook gesteld worden van het optreden van het management van Mar en Fean sedert 2016.

Wat gebeurd is, kan niet worden geaccepteerd. Kunstvertoon wil ook in bredere zin een teken stellen dat dit niet kan. Achttien jaar inzet en positieve activiteiten, samen met onze zeer betrokken deelnemersgroepen, laten wij niet wegzetten door dit optreden van de gemeente en van Mar en Fean.

In onze open brief van 28 juni 2017 aan het college van B&W formuleerden wij het zo:

“Situaties kunnen ontstaan en kunnen worden zoals niemand het heeft gewild. Wij willen blijven geloven dat [de gemeente] maatschappelijke activiteiten niet [wil] frustreren, omdat een gemeentebestuur slechts voor ogen kan hebben om aan burgers en initiatieven mogelijk-heden te bieden er iets goeds van te maken in het algemeen belang. Daarom willen wij erop blijven vertrouwen dat [het college haar] verantwoordelijkheid neemt.”

 
Ten aanzien van het college van B&W het volgende. In een civiele schadeprocedure kunnen de beide kwesties met de gemeente betreffende 2003/4 en betreffende 2010-heden worden voorgelegd (nu voor het eerst op basis van feiten in plaats van de onjuiste gemeentelijke beweringen vanaf 2010). Daarnaast zullen wij ons blijven beroepen op de (maatschappelijke) taak die de gemeente in deze kwestie heeft. Echter, nog steeds houdt de weg van overleg onze voorkeur, ook na acht jaar van gemeentelijke onwil. Praten lijkt ons de beste optie. Dat is aan het college van B&W.
Ten aanzien van de kwestie met Mar en Fean roepen wij het management op om de feiten onder ogen te zien.
 
 
* * *
 
 
Wij hopen dat wij u over de ontstane situatie duidelijkheid hebben kunnen bieden.
U kunt ten allen tijde reageren op info@kunstvertoon.nl of vul het contactformulier in.
 
 
Wij danken u voor uw belangstelling,
 
 
Met vriendelijke groet,

Kunstvertoon cursusproject Sneek

Design and development by HW Multimedia
Copyright © 2018 | Kunstvertoon | Alle rechten voorbehouden