Deze cursus is gegeven in het seizoen 2015/2016 en wordt te zijner tijd opnieuw aangeboden.

 

overzichtscursus

14 + 1 modules

 

Bouwkunst – II

1600 – 1800

 
zie voor de vorige jaargang van het drieluik Bouwkunst-cursussen: Bouwkunst-I
zie voor de volgende jaargang van het drieluik Bouwkunst-cursussen: Bouwkunst-III
 
 

algemeen

In 2007 is Kunstvertoon gestart met een omvangrijk onderzoeksproject over de geschiedenis van het bouwen en de architectuur in Europa, Nederland en Fryslân, van 1400 tot 1950. De beïnvloeding vanuit Europa naar Nederland en naar Fryslân was een rode draad. Ook kwam een uniek beeldarchief tot stand, ontwikkelde Kunstvertoon een cursusdrieluik over dit onderwerp en werd een reeks van syllabi over deze onderwerpen vervaardigd. In deze en de volgende jaren organiseert Kunstvertoon een nieuw, ruimer opgezet cursusdrieluik, bestaande uit drie (jaargangen), van november tot maart. Elke jaargang is een complete cursus. Overweegt u om meer jaargangen te volgen?: u kunt elke jaargang ‘instappen’ en schrijft voor elke jaargang apart in. Ook nu worden de cursussen gepresenteerd door architectuur-, bouw- en kunsthistoricus Peter J. van der Werf. De cursussen zijn geschikt voor liefhebbers, kenners en beroepsmatig geïnteresseerden. Ook zonder basiskennis kan iedereen de cursus goed volgen.
In elk van de drie overzichtscursussen is er voor Europa, Nederland en Fryslân evenveel tijd beschikbaar. In de onderdelen over de Europese architectuur richten we ons op belangrijke ontwikkelingen en gebouwen. In de onderdelen over Nederland staan de regio’s en steden in het westen en boven de grote rivieren centraal. De Fryske bouwgeschiedenis wordt – dat ligt wel voor de hand – het meest ‘fijnmazig’ behandeld.

 
 

 

17de eeuw: Europese bouwstijlen – Gouden Eeuw – locale bouwtradities

Deze cursus biedt een fraai overzicht van de Europese bouwtradities en bouwstijlen. Beginpunt is de tijd van de late Italiaanse renaissance, de reformatie en de vorming van de Republiek der Nederlanden.
In de noordelijke en oostelijke Nederlandse gewesten bleef het maniërisme (ook genoemd: noordelijke renaissance) na 1600 nog lang populair. In Friesland kwam deze stijl rond 1600 juist tot grote bloei (stadhuizen) en nadien tot een opmerkelijke nabloei (stedelijke woonhuizen). Ook in de bouw van Friese adellijke states bediende men zich van de rijke laatmaniëristische vormentaal.

In de eraan voorafgaande periode waren de noordelijke en Italiaanse bouwtradities naar elkaar toegegroeid. Mede door toedoen van de Nederlandse schilder-architecten ontwikkelde zich in de Gouden Eeuw het Hollands classicisme. Het Amsterdamse stadhuis van Jacob van Campen (medio 17de eeuw) geldt als hoogtepunt. Het was tevens het stralende middelpunt van de zich vernieuwende stad met haar meermalen vergrote grachtengordel en rijke koopmanshuizen.

In de 17de eeuw manifesteerden zich in grote Europese centra twee toonaangevende bouwstijlen: ‘barok’ en classicisme. Het paleis van Versailles was voorbeeldmatig voor de paleisbouw in Midden- en Noord-Europa. In steeds meer Europese landen ontwikkelde zich een krachtige eigen architectuur. Dat geldt bijvoorbeeld voor Engeland, Oostenrijk, de Midden-Europese regio en Pruisen.

In Nederland leidde in de latere 17de eeuw het classicisme tot de zogenaamde strakke stijl. De vlakke, symmetrische gevels leenden zich in de navolgende eeuwen goed voor allerlei decoratieve invulling. Ondermeer langs deze weg deden de Europese bouwstijlen hun intrede in Nederland: de Franse Lodewijkstijlen en het (neo-)classicisme, de stijl van de Verlichting.
De deftige en soms rijk uitgedoste hals-, klok- en lijstgevels van de Hollandse koopmanshuizen dienden als model voor de meestal iets minder imposante, maar karakteristieke gevelvormen in het noorden.

 

18de eeuw: hofstijlen – architectuur van de Verlichting – het bouwen in de luwte

Friesland kende vanouds een eigen adellijke bouwtraditie. Bovendien ontwikkelde zich in de eerste helft van de 18de eeuw wegens de bijzondere bestuurlijke status een nieuwe hofarchitectuur.
Daarnaast leidden in de 18de eeuw perioden van economische en agrarische bloei tot karakteristieke locale architectuurvormen. Veel Friese stadjes vertellen in hun architectuur nog steeds over de voorspoed in de 18de eeuw. Traditionele versieringen (zoals decoratief metselwerk) bleven, modieuze elementen (zoals verfijnde rococovormen) kwamen. De boerderijbouw volgde een eigen weg: traditionele bouwtypen werden versierd met elementen uit de trendvolgende architectuur.
In de tweede helft van de 18de eeuw leidden Verlichting en verburgerlijking van de Europese cultuur ook in Nederland en Friesland tot nieuwe architectuurvormen. Het dwarsgeplaatste huistype met een middengang won terrein en vormde een basis voor het bouwen in de 19de eeuw.

 

doelgroep, cursusmateriaal, werkvorm

De cursus is geschikt voor beginners, gevorderden én beroepsmatig geïnteresseerden. U kunt naar eigen keuze de cursus passief (als luisteraar) ofwel actief volgen. In het laatste geval verdiept u zich ook thuis in de behandelde onderwerpen, met behulp van het lesmateriaal en aan de hand van de lees/studiewijzer. Zeker als u de cursus actief volgt, zult u na afloop in staat zijn de belangrijke Europese bouwstijlen en ook de Noord-Nederlandse bouwtradities in deze periode te herkennen en architectonische elementen en bouwonderdelen te benoemen. Tevens kunt u de in Nederland en Fryslân voorkomende stijlelementen in verband brengen met trendbepalende Europese ontwikkelingen.

De avonden zijn overzichtelijk ingedeeld. Naast verschillende cursusboeken (naar keuze) wordt op de cursusbijeenkomst en voor thuisstudie gebruik gemaakt van twee Kunstvertoon zeer informatieve en fraai verzorgde cursussyllabi ‘Bouwkunst van 1600 tot 1800’. Inhoud: architectuurgeschiedenis van Europa, Nederland en Fryslân; architectuurverhandelingen; informatie over de kennisoverdracht en bouworganisatie in die tijd; architectonische vormen, onderdelen, materialen en constructies. U ontvangt vóór cursusaanvang een bestelformulier met titels, beschrijvingen en prijzen. U kunt dan een keuze maken.

Er zijn speciaal voor deze cursussen fraaie beeldseries vervaardigd van velerlei gebouwde objecten, exterieurs, details, interieurs etc. in Friesland, Nederland en verschillende Europese landen.
De beeldprojecties op groot scherm, de illustraties in cursussyllabi en cursusboeken en de uitleg door de docent staan borg voor een informatieve, boeiende en aanschouwelijke presentatie van de onderwerpen.

 

drie inschrijfmogelijkheden

U kunt kiezen uit drie inschrijfmogelijkheden:

  • complete overzichtscursus (14 + 1 modules)
  • overzichtscursus 17de eeuw (8 modules)
  • overzichtscursus 18de eeuw (7 modules)
  • In beginsel telt de complete overzichtscursus Bouwkunst-II 14 modules. Dit jaar is het echter 14 + 1.
    De reden is dat wij de modules over de Nederlandse en Friese architectuur graag ook als ‘Korte Cursussen’ aanbieden.
    Als u inschrijft voor de complete overzichtscursus dan is de extra avond (module 10+) kosteloos.

     

    Korte Cursussen

    U kunt de cursusavonden over Europa of de cursusavonden over Nederland plus Friesland ook apart volgen. Informatie over deze ‘Korte Cursussen’ en combinaties daarvan vindt u hier.
    De modules van de Korte Cursussen corresponderen als volgt met de overzichtscursus:

  • Korte cursus A = module 3, 4
  • B= module 5, 7, 8
  • C = module 10 en 10+
  • D = module 12, 13, 14
  • Korte Cursus E(uropa) = module 1, 2, 6, 9, 11
  •  

    een mooie combinatie met openingsavond en excursie Leeuwarden

    Voorafgaande aan de overzichtscursus organiseren wij een Openingsavond Leeuwarden en
    vervolgens de Excursie Leeuwarden (klik erop voor meer informatie). Zowel apart als in combinatie vormen die beide activiteiten een aantrekkelijke en zinvolle voorbereiding op de Bouwkunstcursussen!

     

    cursusprogramma / data

    – Onderstaande modulenummers en data zijn ook van toepassing op de Korte Cursussen
    – De toelichtingen bij de Korte Cursussen zijn ook van toepassing op de overzichtscursus!

     

    Module 1 ● Welkom ● voorgeschiedenis (Italië) en ordenarchitectuur
    ● De architect Palladio ● architectuur van de contrareformatie
    Module 2 ● Italië: Sint Pieter en de vroegbarokke kerkarchitectuur
    ● Frankrijk: kerk, stadsplein, paleisbouw, woonhuis (vroegbarok)
    Module 3 ● Nederlandse steenhouwersarchitectuur, o.a.: Hendrick de Keyser
    ● Woonhuis, kerk, aanzienlijke gebouwen ● Invloed in Friesland
    Module 4 ● Friesland, bloei van het maniërisme: stadhuizen, states rond/na 1600
    ● Friesland, nabloei van het maniërisme: woonhuizen in de 17de eeuw
    Module 5 ● Nederlandse schilder-architecten, Hollands Classicisme, Van Campen e.a.
    ● Vingboons’ halsgevels ● Centraalbouwkerken
    Module 6 ● Italië: barok na 1650 ● Parijs: Louvre, de herenhuizen ● Versailles
    Module 7 ● Nederland 1660-1700: strak classicisme, regio’s en steden
    Module 8 ● Friesland 1650-1700: regio’s en steden
    ● Versailles als model: Nederlandse paleizen rond 1700
    Module 9 ● Frankrijk: van Lodewijk XIV tot Lodewijk XV ● Oostenrijk
    ● Midden-Europese barok ● Paleizen en kerken van Balthasar Neumann
    Module 10 ● Den Haag; Daniël Marot, Régence, Lodewijk XV, Pieter de Swart
    ● Amsterdam: grachtenhuizen, buiten en binnen
    ● Friesland 1700-1750: hofstijl, stadhuizen, woonhuizen
    Module 10+ ● Verdieping module 10. Bijzondere bouwwerken en woonhuizen
    Module 11 ● Engeland 18de eeuw: verlichte architectuurstromingen, landschapstuin
    ● Frankrijk: Verlichting, Lodewijk XVI, utopisch (neo)classicisme
    Module 12 ● Verlichte architectuurstijlen in Nederland, diverse steden
    Module 13 ● Friesland: bouw stadhuizen opnieuw richtinggevend ● Kerkgebouwen
    ● Stedelijke woonhuizen met klok- en lijstgevels
    Module 14 ● Brede huizen op het platteland ● De sobere bouwtraditie
    ● De decoratieve baksteentraditie
    ● Slotprogramma Europa, Nederland, Friesland: buitenplaatsen

     

    cursusgegevens

    naam/code: overzichtscursus Bouwkunst-II   cu-07-II-(14+1)
           modules 1 t/m 14 (incl. module 10+)
    overzichtscursus Bouwkunst (18de eeuw)   cu-07-II-8
           modules 1 t/m 8
    overzichtscursus Bouwkunst-II   cu-07-II-7
           modules 9 t/m 14 (incl. module 10+)
    docent: drs. Peter J. van der Werf (architectuur-, bouw- en kunsthistoricus)
    bijeenkomsten: 14 + 1 modules; 19.30-22.00 uur, met pauze
    wanneer: t.z.t.
    uitwijkdata:
    cursusmateriaal: Elke avond ontvangt u een programmablad met de gegevens van de behandelde en getoonde bouwwerken.
    Vóór cursusaanvang ontvangt u een bestelformulier voor:
       Kunstvertoon cursussyllabi bij Bouwkunst-II: band 1 (o.a. Europa) € ; band 2 (o.a.
       Nederland en Friesland) € . U kunt kiezen, of samen €
       Twee fraai verzorgde syllabi in metaalringbanden, met bijdragen over uiteenlopende
       onderwerpen uit de Europese, Nederlandse en Friese architectuur
       opgeteld 325 bedrukte pagina’s, zwaar papier, met vele tekeningen, prenten
       en foto-illustraties, deels in kleur
    Op de eerste avond kunt u een keuze maken uit verschillende cursusboeken
       (enkele boeken worden aanbevolen; te zijner tijd meer informatie)

     

    ‘De kunst van het bouwen – Europa, Nederland, Fryslân’

    Dit is de naam van het onderzoeksproject dat in eerste aanleg in de jaren 2007-2010 is uitgevoerd door Kunstvertoon mei stipe fan provinsje Fryslân. Het onderzoek en de ontwikkeling van nieuwe cursusonderdelen is voortgezet vanaf 2014.
    Er kwamen drie overzichtscursussen tot stand: ● Bouwkunst I (periode 1400-1600; 14 modules)
    Bouwkunst-II (1600-1800; 14 modules)
    Bouwkunst-III (1800-1950; 14 à 16 modules).
    Centraal staat de relatie tussen de Europese bouwstijlen, de architectuur in Nederlandse steden en regio’s en het traditionele en trendvolgende bouwen in Fryslân.

    In het kader van het onderzoeksproject werd een uniek en omvangrijk beeldarchief aangelegd van belangrijke en bijzondere bouwobjecten in Fryslân, Nederland en Europese landen.
    Ook stelde Kunstvertoon op basis van eigen tekstbijdragen een reeks van zes syllabi samen. De reeks biedt een omvangrijk en veelzijdig overzicht van de West-Europese, Nederlandse en Fryske bouwkunst van 1400 tot 1950. Het verzorgde en rijk geïllustreerde geheel biedt een schat aan informatie.

    Al vanaf 2010 is gewerkt aan diverse aanvullende cursussen over speciale onderwerpen welke aansluiten op de overzichtscursussen. Sedert 2014 kunnen ook onderdelen van de overzichtscursussen gevolgd worden, handelend over een kortere periode of een specifiek gebied, de zogenaamde Korte Cursussen.

     

    Design and development by HW Multimedia
    Copyright © 2018 | Kunstvertoon | Alle rechten voorbehouden