Het is niet bekend wanneer de cursus kan doorgaan

 

Tot sier dienende

de 19de eeuwse weg naar Jugendstil en Art Nouveau

 

onderdeel van de Tot sier dienende cursussen

de kracht van het decoratieve, in teken- en schilderkunst,
toegepaste kunst, monumentale architectuur en villabouw
1850 – 1950
 
over stromingen zoals Arts & Crafts, Glasgow style, symbolisme, Jugendstil en Art Nouveau, Nieuwe Kunst, Art Deco
en kunstenaars en bouwmeesters waaronder Semper, Ruskin, Morris, Toulouse Lautrec, Whistler, Mackintosh, Beardsley, Bonnard, Van der Velde, Toorop, Klimt, Matisse

 

algemeen

De behoefte om te versieren, te decoreren, behoort waarschijnlijk tot de elementaire menselijke eigenschappen. Het hoort bij alle tijden en alle culturen: sierlijke patronen stoffen, een decoratieve opvatting van schilderen, de decoratieve visie op architectuur en objecten. Wel kreeg het decoratieve door de eeuwen heen een nieuwe inhoud en betekenis, zeker in de jaren vanaf 1850. Tot sier dienende – de 19de eeuwse weg naar Jugendstil en Art Nouveau is de eerste cursus in een kleine reeks Tot sier dienende-cursussen welke behoren tot de cursusserie 19de/20ste eeuw. Deze cursussen bieden een ander, meer genuanceerd verhaal over 100 jaar geschiedenis van kunst en architectuur. Deze cursussen bieden veel variatie, maar met een duidelijke rode draad: de decoratieve opvatting in schilderkunst, vormgeving en architectuur. Aan bod komen een aantal opmerkelijke kunstenaars en architecten uit de jaren 1850-1950. Sommigen timmerden aan de weg, anderen ontwikkelden zich enigszins bezijden de grote vernieuwingsstromen, slechts enkelen behoorden tot de bekende ‘wegbereiders van de moderne kunst’. Toch zijn deze kunstenaars en architecten in de laatste decennia midden in de belangstelling komen staan. In deze cursus komen beeldende kunst, architectuur en toegepaste kunsten elk in even grote mate aan bod. Speciaal wijzen wij op de onderdelen over de architectuur van herenhuizen en villa’s van 1850 tot 1950, die als een ‘decoratieve architectuurdraad’ door de cursussen zijn geweven.

 

‘decoratief’ als alternatief voor het modernisme

Mét alle technologische vooruitgang bracht de 19e eeuw ook maatschappelijke en artistieke verwarring. Deze is wellicht nergens zo duidelijk afleesbaar als in architectuur en beeldende kunsten. Schilders wendden zich af van traditionele methoden; architecten zochten een alternatief voor de neostijlen. In het zoeken naar tijdeigen uitdrukkingsvormen kunnen wij twee richtingen onderscheiden.
Tot in de jaren 1960 stond in de uitleg van de 19de en 20ste eeuwse kunstgeschiedenis de weg
naar het 20ste-eeuwse modernisme centraal. Vanaf het midden van de 19de hebben stromingen zoals het realisme en het impressionisme in de schilderkunst de weg naar het modernisme in de 20ste eeuw gebaand. Daar is men het nog steeds wel over eens. Dat er in de 19de eeuw ook een andere, minstens even belangwekkende route was, die van de decoratieve benadering, wordt steeds meer erkend. In deze cursussen komen kunstenaars en architecten aan bod met een meer decoratieve en vaak ook meer subjectieve benadering. Enkelen uitvoerig – de schilders Klimt en Matisse en de architecten Semper en Hoffman – en anderen beknopter. Zij lieten zich door elkaar inspireren. Samen vormden zij een invloedrijke beweging tegen voorhoede-stromingen zoals het impressionisme, rationalisme, kubisme en functionalisme.
Onderdeel van deze cursussen vormt de architectuur van herenhuizen en villa’s in Nederland en Fryslân. In deze onderdelen benaderen wij het ‘decoratief’ ontwerpen vanuit een anderen invalshoek. Soms lieten architecten zich heel direct inspireren door grote voorlopers zoals Berlage, Wright en Le Corbusier. Veel architecten dreven echter liever mee met de meer algemene stromen van de tijd. Weer anderen werkten in de luwte en pasten zich aan bij locale bouwvormen. Zij zochten vooral naar een aantrekkelijke en sierlijke ontwerpstijl.

 

 

doelgroep, programma, cursusmateriaal, werkvorm

Deze cursus kan door ieder worden gevolgd ongeacht eerder wel of niet bijgewoonde cursussen.
De Tot sier dienende-cursussen vormen onderdeel van de cursusserie 19de/20ste eeuw. Tot sier dienende – de 19ste eeuwse weg […] is een vervolg op de cursus Caspar David Friedrich.
Heeft u de overzichtscursussen Kunstgeschiedenis-III of Bouwkunst-III gevolgd dan zijn de cursussen Tot sier dienende een interessant vervolg.
Tegelijkertijd bieden de cursussen Tot sier dienende een mooie en samenhangende, hier en daar dieper gaande introductie op de periode 1850-1950. Verdieping en luchtiger momenten wisselen elkaar af. Waar kan worden verwacht dat onderwerpen niet bij iedereen bekend zullen zijn, geeft de docent extra uitleg.
Bij de cursus horen programmabladen en tekstbladen. Deze teksten – van de kunstenaars zelf, tijdgenoten of latere commentaren – bieden een verrassende inkijk. Indien u wenst kunt u cursusboeken bestellen over de deelonderwerpen.
Ook gezien de werkvormen zijn de programma’s afwisselend: algemene uitleg (kort), benadering aan de hand van teksten die u thuis kunt lezen en uitleg aan de hand van diaseries (belangrijkst).
Bij alle onderwerpen zijn boeiende diaseries gemaakt, waarmee de uitleg door presentator Peter van der Werf heel aanschouwelijk wordt geïllustreerd op groot beeldscherm.

 

De cursus Tot sier dienende – de 19de eeuwse weg naar Jugendstil en Art Nouveau

In de eerste Tot sier dienende-cursus staan, zoals de naam al aangeeft, de stromingen en kunstenaars tot in de jaren 1890 centraal, welke als directe inspirators van Art Nouveau en Jugendstil worden gezien.
Steden en landen welke in het bijzonder aan bod komen zijn: Dresden, Wenen, Engeland en Schotland en uiteraard Nederland.
Interessant voor liefhebbers van beeldende kunsten, architectuur en toegepaste kunsten.
U kunt een zeer afwisselende en boeiende cursus tegemoet zien.

 

cursusgegevens

cursusnaam/code: Tot sier dienende      code: cu-57-[…]
docent: drs. Peter J. van der Werf (kunst- en architectuurhistoricus)
bijeenkomsten: 2 of 3 cursussen met variabel aantal modules
(avondbijeenkomsten van 19.30 tot 22.00 uur, met pauze)
wanneer: t.z.t.
uitwijkdata:
cursusmateriaal: Programmabladen (kosteloos); cursusbladen, verschillende cursusboeken naar keuze (bestellen indien gewenst). Hierover volgt informatie

 

voorbeelden van onderwerpen in de cursussen Tot sier dienende

● Architectuur aan de Wiener Ringstrasse, 1850-1900
● De architect Gottfried Semper
● opmerkelijke stromingen in de 19de eeuwse schilderkunst: Nazareners, Prerafaelieten
Herenhuizen en villa’s in Nederland en Fryslân medio 19de eeuw
John Ruskin, een nieuwe kijk op decoratie, ambacht en architectuur
William Morris en de Arts & Crafts beweging
Arts & Crafts: ontwerpen binnenshuis (o.a. wandtapijten, behang)
Aubrey Beardsley, spraakmakend tekenvirtuoos
Herenhuizen en villa’s (Nederland, Fryslân) – ontwikkeling tot 1900
● Art Nouvean in België en Frankrijk, in beeldende kunsten en architectuur
● Jugendstil in en rondom Duitsland, in beeldende kunsten en architectuur
Gustav Klimt, de Wiener Secession en het Beethovenfries
Joseph Hoffmann en de Wiener Werkstätte, tegen de achtergrond van het 19e eeuwse Wenen en
● de Weense Jugendstil rond 1900 Adolph Loos: anti ornament, anti neostijl, ook anti Wiener Werkstätte
● Ontwerpen voor binnenshuis (o.a. wandtapijten en behang)
Pierre Bonnard en de kunst van het decoratief schilderen
Henri Matisse, de vroege fase (Fauvisme)
Henri Matisse, de jaren 1910-1954
● de Nieuwe Kunst in Catalonië – Gaudi
Herenhuizen en villa’s (Nederland, Fryslân) – rond 1900-1920
● de Nieuwe kunst in Nederland – beeldende kunsten
● Jugendstil en Art Nouveau in de Nederlanse en Friese architectuur
Jan Toorop
● ‘Sierkunstenaar’ Theodoor Nieuwenhuis, inrichting binnenshuis
● Art deco – in Frankrijk, Engeland, Nederland en de Verenigde Staten
Herenhuizen en villa’s (Nederland, Fryslân) – jaren 1920-1950

cursusprogramma/data

Module 1
  • Architectuur aan de Wiener Ringstrasse, 1850-1900
  • De architect Gottfried Semper
  • Herenhuizen en villa’s in Nederland en Fryslân medio 19de eeuw
  • Module 2
  • John Ruskin, een nieuwe kijk op decoratie, ambacht en architectuur
  • William Morris en de Arts & Crafts beweging
  • Arts & Crafts: ontwerpen binnenshuis (o.a. wandtapijten, behang)
  • Aubrey Beardsley, spraakmakend tekenvirtuoos
  • Module 3
  • Herenhuizen en villa’s (Nederland, Fryslân) – ontwikkeling tot 1900
  • Module 4
  • Gustav Klimt, de Wiener Secession en het Beethovenfries
  • Joseph Hoffmann en de Wiener Werkstätte, tegen de achtergrond
    van het 19de eeuwse Wenen en de Weense Jugendstil rond 1900
  • Adolph Loos: anti ornament, anti neostijl, ook anti Wiener Werkstätte
  • Ontwerpen voor binnenshuis (o.a. wandtapijten en behang)
  • Module 5
  • Pierre Bonnard en de kunst van het decoratief schilderen
  • Henri Matisse, de vroege fase (Fauvisme)
  • Henri Matisse, de jaren 1910-1954
  • Module 6
  • Herenhuizen en villa’s (Nederland, Fryslân) – rond 1900-1920
  • ‘Sierkunstenaar’ Theodoor Nieuwenhuis, inrichting binnenshuis
  • Herenhuizen en villa’s (Nederland, Fryslân) – jaren 1920-1950
  • serie 19de/20ste eeuw

    In deze serie komen bijzondere onderwerpen uit de geschiedenis, cultuur, beeldende kunsten, toegepaste kunst en nijverheid en architectuur aan bod. De reeks is ingeleid met de cursus Caspar David Friedrich en de romantische schilderkunst welke handelde over de tijd van rond 1800 tot medio 19de eeuw. In de cursussen Tot sier dienende richten we ons op de periode van 1850 tot 1950. Na Tot sier dienende volgen cursussen over bijzondere kunstenaars, architecten en stromingen, variërend van neostijlen en 19de-eeuwse reisbeschrijvingen tot Bauhaus en Picasso in de eerste helft van de 20ste eeuw.

    Design and development by HW Multimedia
    Copyright © 2018 | Kunstvertoon | Alle rechten voorbehouden